Η γέννηση του μοντερνισμού στην Κύπρο

Η Κύπρος διεκδικεί την δική της θέση στην παγκόσμια καλλιτεχνική σκηνή και πολλοί καλλιτέχνες της μοντέρνας τέχνης δραστηριοποιούνται σε διάφορες πόλεις του νησιού, δημιουργούν αξιόλογα έργα τέχνης και εκθέτουν τα έργα τους σε ατομικές ή συλλογικές εκθέσεις, ώστε να τα γνωρίσει το κοινό.

Πώς ορίζεται όμως η μοντέρνα τέχνη; Πώς μπορούμε να πούμε ότι κάποιος καλλιτέχνης κατατάσσεται στους «μοντέρνους» ή «μοντερνιστές»;

Η γέννηση του μοντερνισμού και της μοντέρνας τέχνης ανάγεται στην Βιομηχανική Επανάσταση. Πρόκειται για μια περίοδο όπου συνέβησαν ταχύτατες αλλαγές σε ότι αφορά την τεχνολογία, τις μεταφορές και τις διαδικασίες βιομηχανικής παραγωγής. Μπορούμε να πούμε ότι άλλαξε ριζικά ο τρόπος που οι άνθρωποι ζούσαν, δούλευαν και ταξίδευαν, και ταυτόχρονα επεκτάθηκε η κατανόηση του κόσμου και γεννήθηκαν νέες ιδέες.

Παράλληλα, άλλαξε και ο κόσμος που λειτουργούσαν οι καλλιτέχνες, καθώς μέχρι τότε δέχονταν παραγγελίες από πλούσιους χορηγούς ή ευγενείς, ή ακόμη από θεσμούς, όπως η βασιλεία και η εκκλησία. Από τις αρχές του 19ου αιώνα και εφεξής όμως, ο καλλιτέχνης αποκτά αυτόνομη υπόσταση και δημιουργεί σύμφωνα με το προσωπικό του όραμα και τις ιδιαίτερες αναζητήσεις του.

Αυτές οι αλλαγές που ξεκίνησαν από τα μεγάλα βιομηχανικά κέντρα της εποχής, επηρέασαν αργότερα και τους Κύπριους καλλιτέχνες που δέχτηκαν τα μηνύματα του μοντερνισμού και τα αφομοίωσαν δημιουργικά, επιλέγοντας τα θέματά τους σύμφωνα με τις δικές τους εμπειρίες.

Εξερευνώντας το υποσυνείδητο

Επιπροσθέτως, μετά την κυκλοφορία του βιβλίου του φημισμένου ψυχολόγου και ερευνητή Σίγκμουντ Φρόιντ «Η ερμηνεία των ονείρων» και την γενικότερη αποδοχή της έννοιας του υποσυνείδητου, πολλοί καλλιτέχνες στην Κύπρο, όπως και σε όλο τον κόσμο, άρχισαν να εξερευνούν τα όνειρα και τους συμβολισμούς. Μέσα από την προσωπική τους εικονογραφία απεικόνισαν τις υποκειμενικές εμπειρίες τους.

Παράλληλα, πολλοί καλλιτέχνες άρχισαν να πειραματίζονται με νέα υλικά, νέες τεχνικές και νέα μέσα έκφρασης. Μεταξύ αυτών των νέων τεχνικών είναι και η η φωτογραφία, που έδωσε μια άλλη διάσταση στον τρόπο ερμηνείας και καλλιτεχνικής απεικόνισης του κόσμου.